Dòng chữ “contains sulfites” in nhỏ ở mặt sau chai rượu làm không ít người chùn tay. Nhiều người tin sulfite là thủ phạm gây đau đầu, dị ứng sau khi uống vang. Sự thật phía sau lại phức tạp hơn thế, và thú vị hơn nhiều.
1. Dòng chữ trên nhãn thật ra nói gì
Nhiều nước yêu cầu ghi “contains sulfites” khi rượu có lượng sulfur dioxide (SO₂) tổng cộng vượt khoảng 10 mg/lít. Con số này rất nhỏ, nên gần như chai vang nào cũng phải ghi. Dòng chữ ấy là quy định để người nhạy cảm biết mà tránh, chứ không phải cảnh báo rằng chai rượu có vấn đề.
2. Sulfite không phải thứ được thêm vào
Chính men rượu cũng tạo ra một lượng sulfite nhỏ trong quá trình lên men. Vì vậy, ngay cả chai ghi “không thêm sulfite” vẫn có một ít sulfite tự nhiên. Nói cách khác, rượu vang hoàn toàn không sulfite gần như không tồn tại.
3. Vì sao nhà làm rượu cần đến nó
Hãy nghĩ đến miếng táo cắt ra để một lúc là ngả nâu: đó là oxy đang tác động và làm công việc của nó. Rượu vang cũng “sẫm màu, mất tươi” theo cách tương tự nếu tiếp xúc quá nhiều với oxy. SO₂ giúp chặn quá trình đó, đồng thời hạn chế vi khuẩn và men dại không mong muốn. Nhờ vậy màu sắc và hương vị của rượu được giữ ổn định, nhất là khi chai được xuất đi xa và có thể nằm kho hàng nhiều tháng.
Rượu được chế biến không dùng hoặc dùng rất ít SO₂ vẫn tồn tại và có người rất thích, nhưng thường đòi hỏi kỹ thuật chặt chẽ hơn và bảo quản cẩn thận hơn.
4. Chuyện gì xảy ra với SO₂ trong chai
Khi vào bên trong rượu, SO₂ chia làm hai dạng. Một phần liên kết với các thành phần khác trong rượu và gần như “hết nhiệm vụ”. Phần còn lại là SO₂ tự do, đóng vai bảo vệ chống oxy hóa và vi sinh. Con số trên nhãn là tổng của cả hai.
Nếu dùng quá tay, SO₂ có thể để lại mùi hăng như diêm vừa quẹt hoặc mùi lưu huỳnh khó chịu. Nếu bạn gặp mùi này khi mới mở chai, hãy để rượu yên vài phút rồi ngửi lại, mùi sẽ tan bớt.
5. So với trái cây sấy, sulfite trong rượu vang hãy còn rất nhẹ
Mơ sấy, nho khô hay một số loại trái cây sấy có thể chứa lượng SO₂ lên tới hàng nghìn ppm. Rượu vang thường chỉ ở mức vài trăm ppm trở xuống, rượu ngọt thường cao hơn rượu khô. Vì vậy, nếu bạn ăn mơ sấy thoải mái mà không thấy gì, khả năng bạn nhạy cảm với sulfite là không cao.
6. Ai thực sự cần thận trọng
Phản ứng thật sự với sulfite có xảy ra, nhưng hiếm, và gặp nhiều hơn ở người bị hen suyễn. Dấu hiệu thường là khò khè, tức ngực hoặc khó thở ngay sau khi ăn uống những thứ chứa sulfite. Nếu bạn từng có phản ứng như vậy, hãy hỏi ý kiến bác sĩ trước khi uống tiếp, và đừng tự chẩn đoán qua mạng. Nếu có khó thở hoặc phản ứng nặng, cần đi cấp cứu.
7. Còn chuyện đau đầu sau khi uống thì sao
Phần lớn bằng chứng cho thấy sulfite không phải nguyên nhân chính của vấn đề đau đầu do rượu. Những nghi phạm đáng chú ý hơn gồm: bản thân lượng cồn, acetaldehyde (chất tạo ra khi cơ thể xử lý cồn), histamine có sẵn trong rượu, cộng thêm cơ thể mất nước và khi bạn uống nhanh hơn bình thường.
Bạn có thể tự thử vài điều đơn giản: uống chậm lại, xen nước lọc giữa các ly, ăn kèm thức ăn, và để ý xem loại rượu nào khiến mình khó chịu hơn. Nếu lần nào cũng khó chịu với một loại nhất định, bạn có thể ghi lại để nhận ra quy luật. Nếu triệu chứng nặng hoặc lặp lại thường xuyên, nên gặp bác sĩ.
8. Chất lượng và cách thức sản xuất chai rượu mới là điều đáng lưu tâm
Thay vì lo nhãn ghi sulfite, bạn có thể tìm hiểu, tra cứu và chú ý hơn đến phong cách làm rượu và quy trình của nhà sản xuất. Rượu làm cẩn thận thường dùng SO₂ đúng liều, vừa đủ để bảo vệ rượu mà không át mùi vị. Chỉ những loại rượu hạ phẩm mới hay phải chữa cháy bằng nhiều thứ phụ gia khác.
9. Mẹo nhỏ cho người hay lo
Rượu để lâu thì SO₂ tự do giảm dần theo thời gian. Nếu bạn tò mò và muốn thử, một chai vang đã ủ vài năm có thể là lựa chọn nhẹ nhàng hơn. Nhưng nó cũng chỉ là mẹo tham khảo, không thay thế được lời khuyên của bác sĩ nếu bạn thật sự nhạy cảm.
Lời kết
Lần sau nếu thấy dòng “contains sulfites” trên chai, bạn hoàn toàn có thể yên tâm đó là chuyện bình thường và gần như chai vang nào cũng có. Nếu uống vang mà hay thấy khó chịu, đừng vội đổ lỗi cho sulfite, mà hãy nhớ xem lại, ví dụ như tốc độ uống, lượng nước trung hòa và cả loại rượu mình chọn. Còn nếu thấy khó thở thì nên dừng lại và đi khám nhé.
