Nếu hỏi vài người bạn có thích whisky không, có thể bạn sẽ nhận được cái gật đầu lịch sự, nhưng nếu hỏi về gin thì chưa chắc. Thực ra gin phức tạp hơn nhiều, và lịch sử của nó cũng đầy những câu chuyện.
Gin khởi đầu từ hiệu thuốc và đến chiến trường
Tổ tiên của gin là genever, một loại rượu của người Hà Lan, nặng vị mạch nha và được nêm thêm quả bách xù. Theo nhiều tài liệu, các dược sĩ Hà Lan thời xưa từng dùng nó như thuốc. Vị rượu gốc rất gắt, nên họ cho thêm quả bách xù để át bớt mùi, giống như thêm vị kẹo cao su vào thuốc đắng vậy.
Rồi đến chiến tranh. Có một câu chuyện trong cuộc chiến Tám mươi năm (Eighty Years’ War, 1568–1648), lính Anh thấy lính Hà Lan uống genever trước trận và nghe nói nó làm họ bạo gan hơn. Từ đó có cụm từ Dutch courage, nghĩa là sự can đảm nhờ rượu. Đây vẫn còn là giai thoại hơn là sử liệu chắc chắn, nhưng nó giúp ta nhớ gin bắt nguồn từ đâu.
Khi cả London say gin
Đến cuối thế kỷ 17, nước Anh mâu thuẫn với Pháp, nên chính phủ khuyến khích nấu rượu trong nước thay vì nhập brandy Pháp. Giá gin rẻ, ai cũng mua được. Đầu thế kỷ 18, gin tràn ngập đến mức người ta gọi giai đoạn này là cơn sốt gin. Bức tranh nổi tiếng Gin Lane của William Hogarth, vẽ cảnh một con phố tan hoang vì say sưa, trong đó có hình người mẹ làm rơi đứa con.
Chính phủ sau đó đánh thuế nặng để kìm hãm. Theo giai thoại, có quán còn gắn một bảng hình con mèo đen ngoài tường: khách bỏ tiền qua khe, một ống dẫn rượu bên trong sẽ rót một ngụm gin ra cho họ. Cái tên gin Old Tom cũng được cho là bắt nguồn từ chuyện này.
Gin có phải vodka ướp mùi không
Nói vui thì cũng gần đúng. Gin được làm từ một loại rượu nền gần như trung tính, giống vodka, rồi cho thêm quả bách xù và các nguyên liệu thực vật khác. Cách ngon nhất là chưng cất lại cùng nguyên liệu. Nếu không có quy trình tạo hương, thứ bạn có sẽ chỉ là vodka.
Điều thú vị là quả bách xù phải là hương chủ đạo của gin theo quy định. Ở Mỹ, gin còn phải có độ cồn tối thiểu 40 phần trăm. Nhưng ngoài bách xù, nhà làm gin còn thoải mái thêm vỏ cam, chanh, hoa, thảo mộc, gia vị, rễ cây, nên mỗi nhãn một vị.
Không phải gin nào cũng như nhau
Vài phong cách bạn có thể gặp:
- London Dry là phong cách phổ biến nhất, khô và sắc. Cái tên không có nghĩa là rượu bắt buộc phải làm ở London.
- Plymouth là phong cách riêng của thành phố Plymouth ở Anh, thường mềm và có chút đất hơn.
- Old Tom ngọt hơn một chút, nằm giữa gin và genever.
- Navy Strength có độ cồn cao, khoảng 57 phần trăm. Giai thoại kể rằng nồng độ này đủ để thuốc súng thấm gin vẫn bắt lửa được.
Có gin thơm vườn rau, có gin tươi vị cam chanh và gia vị, có gin mát mùi dưa leo.
Ly gin tonic bắt đầu từ thuốc sốt rét
Lính Anh ở Ấn Độ phải uống thuốc kí ninh chiết từ vỏ cây canh ki na để phòng bệnh sốt rét. Kí ninh rất đắng, nên họ pha thêm đường, nước chanh và gin để dễ uống. Vậy là nước tonic ra đời trước, rồi gin được thêm vào sau.
Nếu muốn ly gin tonic ngon hơn, hãy dùng ly cao, nhiều đá, rót tonic lạnh theo tỷ lệ khoảng một phần gin với hai đến ba phần tonic, thêm một lát chanh vàng hoặc vỏ cam. Ở thời tiết nóng như Việt Nam, đây là ly giải khát rất phù hợp.
Gin bồn tắm và thời cấm rượu
Khi Mỹ cấm rượu vào những năm 1920, nhiều người tự nấu gin tại nhà, thường trong bồn tắm, vì chai quá cao không để vừa dưới vòi nước. Thứ rượu đó rất gắt và đôi khi độc, vì có thể được làm từ cồn công nghiệp. Họ thêm nhiều hương liệu mạnh để che mùi, nhưng điều đó không làm nó an toàn hơn. Đừng bao giờ thử tự làm rượu từ cồn không dành cho đồ uống.
Nước tiêu thụ gin nhiều nhất thế giới lại không phải nước Anh
Đó là Philippines. Theo nhiều thống kê, nước này chiếm tỷ lệ rất lớn lượng gin tiêu thụ toàn cầu, phần nhiều nhờ thương hiệu nội địa Ginebra San Miguel. Gin được du nhập đến đây thông qua người Tây Ban Nha, quê hương của cách uống gin tonic rất riêng, thường đựng trong ly lớn như ly vang, nhiều đá và với nhiều trang trí.
Vì sao dân pha chế mê gin
Gin giống như một loại gia vị. Nó có nhiều phong cách và nguyên liệu, nên khi pha cocktail người ta có thể chọn chai phù hợp với từng công thức. Những ly cổ điển như Martini, Negroni, Tom Collins hay Gimlet đều dựa vào gin. Nếu bạn nghĩ mình không thích gin, hãy thử một ly cocktail pha thay vì uống thẳng. Có thể bạn sẽ thay đổi quan điểm.
