Chọn món ăn đi kèm với đồ uống được coi là một nghệ thuật. Hai cặp đôi được ghép kèm nhau phổ biến nhất, bia với đồ mặn và vang đỏ với đồ béo. Thực ra, có một cách lý giải khá đơn giản đằng sau, và bạn có thể tự kiểm chứng ngay trên bàn nhậu hoặc bàn tiệc nhà mình.
Vì sao cơ thể không ưa vị đắng
Ngày xưa, khi tổ tiên chúng ta còn sinh tồn trong tự nhiên bằng săn bắt hái lượm, vị đắng thường là dấu hiệu của cây độc. Vì thế, vị giác của chúng ta được di truyền và mặc định xem đắng là tín hiệu nguy hiểm. Đến ngày nay, vị đắng vẫn khiến nhiều người hơi nhăn mặt lần đầu thử, như khi nếm cà phê đen hay bia đắng.
Nhưng vị đắng cũng chính là thứ làm nhiều món ngon thêm chiều sâu. Hoa bia, thành phần mang vị đắng trong bia, đã được dùng hàng thế kỷ vừa để tạo vị vừa để bảo quản bia. Bia thủ công ngày nay thường cho nhiều hoa bia hơn bao giờ hết, có chai đắng đến mức nhiều người thấy khó mà uống được.
Vì sao muối lại làm dịu vị đắng
Các nghiên cứu về vị giác cho thấy muối có khả năng làm giảm cảm nhận vị đắng. Cơ chế chưa được hiểu hết, nhưng kết quả thì rất rõ: khi bạn ăn một chút đồ mặn trước và sau ngụm bia, vị đắng dịu hẳn đi, nhường chỗ cho hương trái cây, mạch nha và các tầng vị khác của bia.
Đó là lý do bia và các đồ nhắm mặn như đậu phộng rang muối hay khô mực nướng thường đi cùng nhau. Ở Việt Nam, những món nhắm bia lý tưởng và rất thường thấy có thể kể đến gồm đậu phộng rang muối, khô mực, khô bò, nem chua, chân gà muối ớt hay cá khô nướng.
Và vì sao đồ béo kết hợp tốt với vang đỏ
Vang đỏ có tannin, hợp chất đến từ vỏ nho và thùng gỗ sồi. Tannin tạo cảm giác se, làm khô miệng, như khi bạn uống trà đậm. Với các chai vang đỏ đậm như Cabernet Sauvignon hay Malbec, cảm giác này sẽ khá mạnh nếu uống một mình.
Khi ăn cùng thức ăn nhiều chất béo và đạm như thịt bò, sườn nướng hay phô mai, cảm giác se được làm dịu đi. Lúc đó bạn không còn bận tâm đến độ khô miệng, mà cảm nhận rõ hơn hương trái cây và độ chua tươi của rượu. Ngược lại, miếng thịt cũng như ngon hơn nhờ vị rượu cân bằng lại độ béo. Đây là lý do một ly vang đỏ và miếng bít tết luôn là cặp đôi kinh điển.
Ở Việt Nam, những món có thể kết hợp với vang đỏ mà bạn có thể thử như bò nướng lá lốt, sườn nướng, bò hầm, pa tê hay phô mai béo.
Vài điều bổ sung
Quy tắc ngắn gọn là mặn gặp đắng, béo gặp chát. Nhưng bạn cũng có thể mở rộng thêm một chút.
Vang trắng chua hoặc vang sủi cũng cắt béo rất tốt, nhờ độ chua và bọt khí làm sạch miệng. Vì vậy chúng hợp với đồ chiên, hải sản béo hay món sốt kem. Nếu thích đồ mặn đi cùng rượu vang, các loại vang ngọt kết hợp với phô mai xanh mặn cũng là một cặp đôi đáng để thử.
Một lưu ý nhỏ: đây là những nguyên tắc để bạn thử, không phải luật. Khẩu vị mỗi người khác nhau, và nếu bạn thích một cách ghép bất ngờ nào đó thì cứ giữ lấy điều đó.
Trăm nghe không bằng một thấy
Trong tiếng Anh cũng có thành ngữ “Actions speak louder than words”. Mua một lon bia đắng nhiều hoa bia và một ít đậu phộng rang muối. Nhấp một ngụm bia trước, ghi nhớ vị đắng, rồi ăn vài hạt đậu, rồi uống thêm một ngụm. Bạn sẽ thấy vị đắng dịu đi rõ rệt.
Lần sau, mở một chai vang đỏ đậm và nhấp một ngụm, ghi nhớ cảm giác se. Sau đó ăn một miếng thịt nướng hoặc phô mai béo rồi uống thêm một ngụm. Cảm giác khô miệng sẽ giảm đi.
